Op deze pagina willen we algemene informatie verschaffen over modelvliegen en wat daarbij komt kijken. De beginnende modelvlieger ziet vaak door de bomen het bos niet meer dus hebben we het één en ander op een rijtje zetten om de start wat eenvoudiger te maken.
Voor de beginnende modelvlieger is het vaak moeilijk een keuze te maken uit het zeer grote aanbod van allerlei vliegtuigen. Kleine, grote, snelle, jets, bovendekkers, laagdekkers, van balsahout, kunststof of allerlei soorten por, piepschuim zoals we dat in de volksmond noemen. Daarnaast is er de keuze tussen een motormodel en een zweefvliegtuig; deze laatste met of zonder hulpmotor. Naast modelvliegtuigen zijn er ook modelhelikopters. Het vliegen daarmee verschilt sterk met het vliegen met een modelvliegtuig en is een stuk moeilijker.
Voor een motormodel dienen we nog een keuze te maken uit het vliegen met een brandstofmotor of een elektromotor en alsof dat nog niet genoeg is kunnen we daarna complete vliegklare sets kopen, een gedeeltelijk afgebouwd vliegtuig of een bouwdoos waarin we werkelijk alleen de onderdelen vinden. Het ultieme bouwen voor de meer ervaren modelvlieger is het bouwen van tekening, want ook dat is nog een optie. Je merkt het al: genoeg om over na te denken.
Voor de beginnende modelbouwer is een gedeeltelijk afgebouwd model, een zogenaamde ARF (Almost Ready to Fly) waarschijnlijk het meest geschikt.
Denk dan aan een bovendekker, een zogenaamde trainer. Voorbeelden hiervan zijn de EasyStar (zwever met hulpmotor zonder rolroeren), als motormodel de Calmato en de Multiplex Mentor. Dat is vaak, met een goede handleiding en wat hulp van een ervaren modelbouwer, goed in elkaar te zetten.
Dit brengt ons op een andere belangrijke suggestie: de modelvliegclub. Door heel Nederland zijn diverse modelvliegclubs actief. Een overzicht van deze clubs (aangesloten bij de KNVvL) kun je op deze website vinden. Op deze clubs is erg veel kennis en ervaring aanwezig en daar kun je heel veel voordeel uit halen. Bespreek bij voorkeur vooraf je keuzes met een modelvliegvereniging bij jou in de buurt. Zij kunnen je beter dan wie dan ook adviseren in je keuzes.
Een motormodel vliegt op een brandstofmotor of een elektromotor, de hulpmotor bij een zwever is steeds een elektromotor. In het eerste geval dient u brandstof te tanken als u wilt vliegen. In het tweede geval de accu´s op te laden. U heeft dan ook een lader nodig. Allebei de motorvarianten kennen hun voor- en nadelen, dus daar kunnen we u niet in adviseren. Wel hebben we een aantal aandachtspunten die u mee kunt nemen in uw overweging. Het voordeel van brandstof is dat u doorgaans veel meer vluchten uit kunt voeren tijdens een bezoek aan uw vereniging. Het tanken is immers zo gebeurd en dan kunt u weer verder vliegen c.q. oefenen.
Accu´s dienen steeds opgeladen te worden en dat vergt tijd. Gebruik van meerdere accu´s kan dit echter wel oplossen, maar is veel duurder.Het voordeel van elektro is de geringe geluidsoverlast. Bovendien kan met elektro vaker en op meer plaatsen gevlogen worden.
Voor modelvliegtuigen is een speciale band, de 35MHz gereserveerd. Op deze band zijn enkele tientallen kanalen beschikbaar. Zowel zender als ontvanger dienen op hetzelfde kanaal ingesteld te worden. Informeer op de modelvliegclub welke kanalen het minste worden gebruikt en maak een keuze uit een van die kanalen. Het voordeel van zenders op de 35 MHz is dat ze relatief goedkoop zijn omdat de techniek al wat ouder is en er nieuwere alternatieven zijn.
Het beste is keuze is om op 2,4 GHz te vliegen. De 2,4 Ghz is het meest betrouwbaar doordat onderlinge storing tussen piloten nihil is. Het dient dan ook de aanbeveling voor vliegers die willen beginnen met modelvliegen direct te kiezen voor dit betrouwbare systeem. Kies voor minimaal een 6 kanaalszender. Daar heeft u later meer plezier van.
N.B. Sinds kort is er ook apparatuur te koop op 868 Mhz. Deze frequentie is toegelaten in Europa met een maximaal zendvermogen van 10Mw. Dezelfde apparatuur kan ook op 915Mhz worden ingesteld. Het gebruik van de 915 Mhz frequentie is binnen de EU uitdrukkelijk verboden. Andere gebruikers kunnen hiervan hinder of ernstige storingen ondervinden.
Overtuig je zelf bij aankoop van een radiobesturing, dat deze is toegelaten in Nederland en voldoet aan de voorwaarden die de Nederlandse overheid daaraan stelt. Als je twijfelt, vraag er dan uitdrukkelijk naar bij de leverancier.
Het is natuurlijk heel verleidelijk om meteen een mooie Pitts Special, Spitfire of Helicopter te kopen maar realiseer je dat complexe modellen een ervaren bouwer en vliegen nodig hebben. Dus aan het model van je dromen ben je nog niet toe. Geloof het of niet dat mooie model is veel minder makkelijk om mee te leren vliegen. Na een paar ongelukjes is het mooie er snel van af. We zoeken dus een degelijk, gemakkelijk te bouwen hoogdekker trainer. Niet echt een super mooi model maar bedenk je dat de schoonheid van binnen zit, in zijn gemoedelijke vliegeigenschappen, sterke constructie en korte bouwtijd. We nemen dus een lekkere rechttoe rechtaan trainer met een rechthoekige romp die lekker stevig is en een hooggeplaatste vleugel voor een grote zelfstabiliteit. Een dik vleugelprofiel en licht gewicht zorgen voor een model wat lekker langzaam kan vliegen zodat je alle tijd hebt om te leren sturen. Je zal zien dat je met dit model veel en snel bouw- en vliegervaring opdoet die je in je latere modelvliegcarriere goed van pas zal komen. Naast het model zelf is er ook nog een zender set, motor, lader, gloeiplugaccu, brandstof en dergelijke aan te schaffen voordat je de lucht in kan. Maar niet alle zaken heb je direct nodig en het bouwen duurt even dus je kan de aanschaf eventueel uitspreiden.
Er zijn niet veel gereedschappen nodig om uit een bouwdoos een model te maken. Wat klein gereedschap als mesjes, figuurzaag, schuurpapier etc en natuurlijk hout of secondenlijm (ook wel bekend als CA lijm). Het is aan te raden een goede vlakke bouwplek te maken voor de bouw waar het model. Een garage lijkt heel geschikt maar denk er om dat vocht en balsahout niet samen gaat. Een modelvliegtuig, zoals een trainer, is relatief eenvoudig. Maar je kan met de bouw voor problemen komen te staan. Ook hier is de hulp van een ervaren modelvlieger van de locale club erg welkom en deze zal het graag geven. Hij zal u bv. adviseren om gelijk rekening te houden met zaken als de gaten voor de brandstof leidingen en stuurkabel alvorens u het model gaat bekleden. Dit bekleden doen we allang niet meer met Tissue papier en spanlak maar hiervoor is moderne polyester basis folie die met behulp van een strijkboutje snel en reukloos kan worden aangebracht. Het materiaal is overigens zo sterk dat u er moeite voor zal moeten doen om er een gat in te prikken of het te scheuren. Let wel dat je door verwarmen de folie snaar strak kan spannen maar het is zo sterk dat het frame van de vleugel er door krom kan trekken. Zorg dat de motor en tankruimte goed zijn bewerkt met lak of epoxy zodat het hout hier niet door de brandstof wordt aangetast en zo jaren lang goed blijft. De vleugel van uw model bestaat (meestal) uit twee losse delen die aan elkaar moeten komen. Doe hier een glasmatje met epoxy overheen voor de stevigheid. Het staat niet in elke bouwbeschrijving maar is wel zo lekker stevig. Nadat het model is afgewerkt kan alle apparatuur er in, let op dat hier nu ook het zwaartepunt van het model beïnvloed wordt. Het zwaartepunt is aangegeven op de bouwtekening en het model kan daar op de vingertippen worden vastgehouden om de balans te testen. Een model met alle apparatuur er in moet dan een beetje met de neus naar beneden hangen om lekker te vliegen. Door met de accu en andere apparatuur te schuiven kan een model met een minimum aan extra gewicht (lood) uitgebalanceerd worden. Ook over de lengte as kan een model gebalanceerd worden door hem aan het puntje van de kop (prop) en staart vast te houden. Door wat lood in de tip van de vleugel te plakken is het model snel in balans. Het model zal door een ervaren modelvlieger moeten worden gecontroleerd voordat het het luchtruim kan verkiezen. Een nieuw model vliegen is altijd een spannend moment wat ook door een ervaren modelpiloot moet worden gedaan.
Om te beginnen heb je natuurlijk een modelvliegtuig nodig. Hieronder tref je een overzicht van diverse soorten modellen.
Naast de gebruikelijke trainer om als modelvlieger mee te beginnen zijn er nog veel meer mogelijkheden. Radiobesturing, zoals we het nu kennen, stond pakweg 50 jaar geleden nog maar net in de kinderschoenen. Maar modelvliegen bestaat al veel langer. Vrije vlucht en lijnbesturing modellen waren de voorgangers van de modellen die we nu vliegen, maar beide vormen worden nog steeds uitgeoefend en doorontwikkeld. Modelvliegen is voor de gemiddelde modelvlieger een geweldige hobby. Met de verschillende soorten en categorieën modellen is het mogelijk om op landelijk of internationaal niveau de wedstrijdsport te beoefenen; zie “wedstrijdklassen”.
Vrije vlucht
Vrije vlucht modellen vliegen zoals de naam al doet vermoeden vrij zonder besturing. Deze modellen variëren van zeer eenvoudig tot hi-tech en zijn er als zweef en (rubber) motormodellen voor binnen en buiten. Door het ontbreken van de "dure" radiobesturing een ideale mogelijkheid voor de jeugd om kennis te maken met de modelvliegsport. Hiermee kan je bouwtechnieken en het afstellen van modellen leren als geen ander.
Lijnbesturing
Lijnbesturing modellen hebben twee of meerdere stuurlijnen waaraan een handsvat zit. Hiermee bedien je de roeren en het model vliegt in een cirkelbeweging om de modelvlieger heen. Ook hier is er variatie van eenvoudige motor modellen tot snelle racers, kunstvlucht modellen en combat modellen. Ook hier geldt dat het ontbreken van de radiobesturing de kosten laag houdt, terwijl de modellen echt bestuurd worden en er gebruik gemaakt wordt van brandstof of elektromotoren.
RB Zweefvliegtuigen
RB Zweefvliegtuigen zijn er vanaf heel eenvoudig tot geavanceerde wedstrijdmodellen. Ze starten met behulp van een elastiek of lier en kunnen zelfs opgesleept worden door een motor model. Eenvoudige zweefmodellen zijn vanaf 2 kanalen te besturen en door het ontbreken van een motor de goedkoopste vorm van radiobesturing.
RB Elektrozwevers
RB Elektrozwevers zijn puur gemak, je kan er net lekker rustig mee zweven als een pure zwever, maar als je te laag bent gedaald zet je even de motor aan en snor je weer naar veilige hoogte.
RB Motormodellen
RB Motormodellen spreken voor zich. Trainers zijn eenvoudig te bouwen en gemakkelijk te vliegen (besturing vanaf 3 kanalen). Snellere midden- en laagdekkers bestuur je over 4 kanalen, en daarmee kan je alle denkbare kunstvluchtfiguren vliegen. Moderne accu’s en elektromotoren zorgen ervoor dat je tegenwoordig bijna net zo gemakkelijk met elektro als een verbrandingsmotor de lucht in gaat en de prestaties en vluchtduur doen niet veel meer voor elkaar onder. Een aparte tak is indoor kunstvlucht.
RB Helikoptermodellen
RB Helikoptermodellen zijn technisch heel mooi maar wel voor de gevorderde vlieger, de besturing geschied over 5 kanalen tegelijk en ze hebben niet de zelfstabiliteit van een vliegtuig, waardoor je voortdurend bij de les moet blijven. Tegenwoordig zijn er elektronische stabilisatie systemen verkrijgbaar die de helikopter stabiel houden, het blijft evenwel moeilijk. Maar als je het vliegen met een helikopter eenmaal onder de knie hebt dan is het prestatie van formaat
RB Schaalmodellen
RB schaalmodellen benaderen de realiteit, ze zien er uit en vliegen als het grote voorbeeld. In principe is een schaalmodel niet veel anders als een normaal radiobestuurd model maar de bouw en vliegeigenschappen vragen wel meer ervaring. Eenmaal in de lucht ben je dat al snel weer vergeten, want er is eigenlijk niks mooier dan je eigen Spitfire (of ander willekeurig vliegtuig waar je wat mee hebt). Schaalmodellen kunnen zelfs de geschiedenis weer tot leven wekken, iets waar men in de filmindustrie vaak gebruik van maakt.
RB Turbinemodellen
RB turbine modellen zijn aangedreven door echte kleine straalturbinemotoren. De prestaties van deze modellen zijn natuurlijk hoger als die van een normaal model dus stellen ook hogere eisen aan de ervaren bouwer en vlieger. De kleine "straaljagers" ogen en klinken realistisch maar het geluid is verassend stil te noemen.
FPV Droneracen
FPV Droneracen doe je binnen in een gebouw of buiten. Het besturen van de drone gebeurt door middel van real time videobeeld op een videobril. FPV droneracen in de open lucht is wettelijk verboden, immers in de Regeling Modelvliegen is bepaald dat de bestuurder zijn model - in dit geval - drone ten alle tijden moet kunnen zien, in luchtvaart termen "Visual Line Of Sight". Voor het NK Droneracen is tot op heden steeds en uitsluitend aan de KNVvL een ontheffing verleend door de overheid bovenstaand verbod.
Het vliegen met een modelvliegtuig doe je niet zomaar. Dat leer je het beste van iemand die al ervaring heeft met het modelvliegen. Het is dan ook niet aan te bevelen het eerst zelf te proberen aangezien dit meestal uit loopt op een enorme teleurstelling. Als er eenmaal brokken zijn gevlogen is de motivatie om verder te gaan meestal snel verdwenen en worden de duur aangeschafte spullen weer van de hand gedaan. Dat is zonde van het geld en deze mooie sport!
Zoek een vereniging waar men u kan leren vliegen. Er is op bijna elke club wel iemand te vinden die u wil helpen met het leren vliegen. Deze vlieglessen zijn veelal gratis indien u lid bent van zo´n vereniging.
Voor slechts enkele tientjes kunt u in de modelbouwwinkel een simulator kopen voor modelvliegtuigen. Hiermee kunt u de bijgeleverde zender aan de computer thuis koppelen en via de software kunt u met modelvliegtuigen leren vliegen op de computer. Een crash kost u dan helemaal niets. Het is heel handig dit eerst thuis te oefenen voordat men daadwerkelijk buiten gaat vliegen. U bent dan immers al vertrouwd met de vele besturingsfuncties van het vliegtuig.
Voordat u echter aan de gang gaat is het raadzaam de eerder genoemde modelvliegclub te raadplegen aangezien de z.g. stickbezetting (dat is de toewijzing van de verschillende besturingsfuncties aan de sticks op de zender) per vereniging verschillend kunnen zijn. Het dient de aanbeveling de stickbezetting te kiezen die de vereniging zelf ook gebruikt, of in elk geval uw instructeur, aangezien hij u alleen dan optimaal kan helpen bij het leren vliegen.
Als u gaat modelvliegen, dient u verplicht tegen wettelijke aansprakelijkheid verzekerd te zijn. Meestal is deze dekking opgenomen in een zogenaamde gezins W.A. verzekering, maar dat is niet altijd het geval.Kijk uw W.A. verzekering na of modelvliegen gedekt is. Soms is die dekking er, maar worden drones weer uitgesloten. De KNVvL biedt een aantal extra verzekeringen aan, toegespitst op de modelvliegsport en op modelvlieg verenigingen. Hierover lees je meer over in ons kenniscentrum.
Door heel Nederland zijn diverse modelvliegclubs actief. Op deze clubs is erg veel kennis en ervaring aanwezig en daar kun je heel veel voordeel uit halen. Bespreek bij voorkeur vooraf je keuzes met een modelvliegvereniging bij jou in de buurt. Zij kunnen je beter dan wie dan ook adviseren in je keuzes.
Wanneer je lid wordt van een club die is aangesloten bij de KNVvL, dan dien je ook lid te zijn van de KNVvL. Je krijgt dan wel automatisch een mooie korting op je KNVvL contributie. Meer hierover lees je op de pagina "lid worden".
Overzicht
Een overzicht van de clubs (aangesloten bij de KNVvL) kun hieronder vinden.