24 april 2026
Reactie van de Commissie Veiligheid zweefvliegen op het bericht van het Openbaar Ministerie over doorkruisen van springgebieden
Recent publiceerde het Openbaar Ministerie een duidelijk signaal richting vliegers: het doorkruisen van een actief valschermspringgebied kan levensgevaarlijk zijn. In een periode van ruim een jaar ontving het Analysebureau Luchtvaartvoorvallen elf meldingen van dergelijke voorvallen, waarvan in meerdere gevallen zelfs sprake was van een near-miss tussen een vliegtuig en een parachutist.
Voor ons als zweefvliegers is dit geen ver-van-ons-bed-show. We delen het luchtruim met veel verschillende gebruikers, waaronder parachutisten. Dat vraagt om goede voorbereiding, situational awareness en—minstens zo belangrijk—openheid over wat er misgaat.
De Commissie Veiligheid Zweefvliegen (CVZ) wil hierbij nadrukkelijk uitspreken dat wij het geschetste risico herkennen en serieus nemen. Het kruisen van actieve springgebieden brengt aantoonbare gevaren met zich mee, en het is terecht dat zowel het Analysebureau Luchtvaartvoorvallen (ABL) als het Openbaar Ministerie (OM) hier actief bij betrokken zijn en—waar nodig—onderzoek doen.
Veiligheid in het luchtruim is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, en toezicht en analyse spelen daarin een belangrijke rol.
Melden: de sleutel tot veiligheid
Wat in het OM-artikel misschien nog wel het meest opvalt, is niet het aantal voorvallen, maar het patroon erachter: in vrijwel alle gevallen waarin een onderzoek werd gestart, had de betrokken vlieger zélf geen melding gedaan.
En dat is precies waar het wringt.
Het beeld dat 'niet melden' problemen voorkomt, klopt simpelweg niet. Andere partijen melden namelijk wél. Parachutisten en dropzone-operators rapporteren deze voorvallen actief. Het idee dat 'als ik niet meld, het wel onder de radar blijft' klopt dus niet. Dat betekent dat een incident vaak tóch bij het ABL terechtkomt—maar dan zonder jouw kant van het verhaal.
De kracht van zelf melden
Het OM is hier opvallend duidelijk over: zelf melden maakt verschil. In een van de beschreven gevallen werd juist géén onderzoek ingesteld omdat de vlieger zelf had gemeld, openheid gaf en in gesprek ging met betrokkenen.
Sterker nog: in het merendeel van de onderzochte zaken werd uiteindelijk niet vervolgd. Het doel lag bij leren en verbeteren, niet bij bestraffen.
Dit sluit naadloos aan bij het principe van Just Culture: fouten mogen gemaakt worden, zolang we ervan leren en verantwoordelijkheid nemen.
Niet melden = regie verliezen
Wie niet meldt, laat het initiatief over aan anderen. En daarmee ook de interpretatie van het voorval. Hierdoor ontbreekt jouw perspectief in de eerste analyse, is de context van jouw besluitvorming onderbelicht en neemt de kans op verkeerde aannames toe.
Zelf melden betekent dus juist dat je regie houdt over het verhaal. Je draagt bij aan een completer beeld en helpt voorkomen dat dezelfde situatie zich opnieuw voordoet—bij jezelf of bij anderen.
Wat kunnen wij als zweefvliegers doen?
Zoek na de landing contact met de betreffende parachutisten. Leg uit wat er gebeurd is en welke stappen je neemt om herhaling te voorkomen.
Meld daarnaast elk relevant voorval bij het ABL! Dit kan eenvoudig via het landelijke meldportaal.
Bespreek het incident binnen de club, zodat ook anderen ervan kunnen leren.
Vind je dit spannend of weet je niet hoe je dit moet aanpakken? Vraag dan om hulp bij het safety team van je club of bij de CVZ. Het idee dat melden risicovol is klopt uitdrukkelijk niet. De praktijk laat namelijk zien dat het tegenovergestelde waar is: niet melden is juist wat je kwetsbaar maakt.
Samen verantwoordelijk voor hetzelfde luchtruim
Het Nederlandse luchtruim is druk en wordt intensief gedeeld. Dat vraagt om verantwoordelijkheid, wederzijds begrip en transparantie.
Voor ons betekent dat niet alleen goed uitkijken en plannen, maar ook: eerlijk zijn wanneer het een keer misgaat.
Want uiteindelijk is veiligheid geen kwestie van perfectie, maar van blijven leren. En leren begint met melden.
Commissie Veiligheid [email protected]