De theorieopleiding bestaat uit 6 vakken:

Meteorologie
Niets is zo veranderlijk als het weer. Aan de hand van de basisopleiding meteorologie leer je hoe je de weermodellen kunt interpreteren. Je beschikt over voldoende kennis om in te kunnen schatten of het weer geschikt is voor een veilige ballonvaart.

Voorschriften
De lucht boven Nederland is ingedeeld in vakken. Boven een vliegveld gelden andere regels dan boven een weiland in Gelderland. Bij voorschriften leer je welke regels voor de verschillende gebieden gelden.

Communicatie en Radiotelefonie (RT)
"Ground control to major Tom." In de luchtvaart is een universeel taalgebruik geïntroduceerd om elkaar zo effectief mogelijk te begrijpen. Voor (commerciële) ballonvaarders die RT nodig hebben, is dit een verplicht vak. De KNVvL raadt iedere ballonvaarder aan deze taal te leren. Algemene regels rond communicatie zijn voor alle ballonvaarders van toepassing.

Menselijke prestaties
Het menselijk lichaam kent grenzen. Als piloot moet je bij jezelf en bij je passagiers kunnen herkennen als dingen niet goed gaan en weten wat je dan moet doen. De piloot moet ook kunnen begrijpen waarom bepaalde situaties invloed kunnen hebben op gedrag.

Navigatie
Met een luchtballon vaar je met de wind mee, juist daarom is een goede vaartvoorbereiding over richting en snelheid van wezenlijk belang. Hierbij maak je gebruik van de actuele weermodellen, luchtvaartkaart en andere papieren en moderne middelen.

Ballonvaren materialen
Als piloot van een heteluchtballon is het van belang voldoende technische kennis te hebben van dit luchtvaartuig. Het gaat daarbij over alle materialen en onderdelen die gebruikt worden voor een ballonvaart. Bijvoorbeeld de mand, brander, ballonstof, gasflessen en ventilator.

Zelfstudie

In principe is de theorieopleiding een zelfstudie.
Voor een aantal vakken is het mogelijk lessen te volgen op één van de vliegscholen in Nederland. Deze lessen zijn niet specifiek voor ballonvaarders, maar je kunt wel deelnemen. Let op dat de vliegschool een DTO is.

KNVvL heeft een DTO en je kan nu ook de opleiding volgen via de KNVvL.
Ga naar inschrijfformulier en meer informatie.

Enkele voorbeelden van vliegscholen waar je vakken kunt volgen zijn:
ACT Teuge, vliegschoolact.nl
VSH Hilversum, benair.nl
Vliegschool Lelystad, vliegschool-lelystad.nl

De vliegscholen hebben soms eigen boeken bij de lesprogramma’s. Voor Meteorologie, Communicatie en Voorschriften kun je ook gebruik maken van de boeken die ook voor andere luchtgebruikers (bijvoorbeeld helikopterpiloten) zijn geschreven.

Bas Vrijhof, qdm-aviation.nl
Theorie voor privévliegers van B. Mosbach

Voor meer ballonspecifieke vakken kies je bijvoorbeeld het boek Theorie voor Ballonvaarders van Bas Vrijhof (qdm-aviation.nl) en/of de ‘flightmanual’ van de grootste ballonfabrikanten:
Cameron balloons, cameronballoons.co.uk
Kubicek, kubicekballoons.cz
Ultra magic, ultramagic.com
Schroeder, schroederballoon.de