Frouwke Kuijpers, (Top)sport en Opleidingen KNVvL
Waarom zouden luchtsporters hun brein trainen? Frouwke denkt dat dit een must is voor luchtsporters die zichzelf willen verbeteren in hun besluitvormingsproces. Zij laat met wetenschappelijk onderzoek zien dat onze hersens altijd bezig zijn met het leggen van nieuwe verbindingen. Wie buiten de gebaande paden leert denken komt tot onverwachte oplossingen en daarin valt te trainen.

Het creatieve brein

Rogier Hoorn, sportpsycholoog, traint o.a. luchtverkeersleiders. Hij presenteert in interactieve uitwisseling met Ilja Sligter, wetenschapper en gespecialiseerd in breinstimulatie, en met de zaal een speels (en daardoor onthoudt het brein de informatie beter ;-) ) betoog over routine en creativiteit.

Als luchtsporter neem je continu beslissingen op basis van steeds nieuwe informatie. Een goed werkgeheugen is noodzakelijk voor het snel en goed verwerken van al die informatie, vooral tijdens het vliegen. Hoe werkt het werkgeheugen en hoe kun je dit trainen en in de praktijk inzetten voor het verbeteren van o.a. anticipatievermogen, waarnemen, snelheid van informatieverwerking en basale reactiesnelheid. Kortom, hoe creëer je een 'creatief brein'?

Hoe meer ervaring je hebt, des te sneller reageer je met de juiste reactie. Dat bleek o.a. bij het bekijken van beelden waarbij telkens één element verandert. Vergelijk dat eens met een gecompliceerde vlucht met steeds nieuwe impulsen voor telkens andere zintuigen.

Heel belangrijk blijkt een 'mentale warming up'. Dat komt zaken ten goede als zelfbeoordeling en de omslagfactor tussen succes en falen, maar ook de zingevings-vraag. Als de geest goed is voorbereid vallen puzzelstukjes veel sneller op hun plaats. Test eens hoeveel je tegelijk kunt onthouden of doen: zoek op de multi-tasking-test. Terwijl je hoogte wint scan je de omgeving, houdt de meters in de gaten, ziet onwillekeurig een vogel of rookpluim en spitst je oren bij jouw call-sign. Hoe meer ervaring des te beter ben je in het herkennen van patronen. Bij grotere kisten kan een goede taakverdeling tussen "vlieger en co-" al gauw vooral veilige voordelen hebben.

Al die elementen krijgen bij een ervaren vlieger tegelijk c.q. razendsnel achter elkaar de benodigde aandacht. Dat heb je wel stapje voor stapje geleerd. Hoe vaak heb je in de auto geschakeld voor je de bocht om was? Zelfs je allereerste ademhaling was een kleine opgaaf... Opleiden is ook onderhouden, bijhouden, actualiseren en blijven trainen. Heel belangrijk is dus het trainen van routines; dan heb je meer aandacht voor specifieke uitdagingen. Dat soort dan snel beschikbare gereedschap zit klaar in een deel van je brein, dat geen directe aandacht meer vereist: dat werkt onbewust. Voor ál het vliegen geldt: wees 'mindfull' in het Hier & Nu.

Breng potentieel gevaarlijke afleiders in kaart en oefen op het handelen daarvan. Evalueer elk incident en visualiseer de diverse scenario's. Als je hersens iets al eens hebben beleefd gaat herkenning veel sneller; ontwikkel daarop zo nodig plannen. Met dat soort bewust bedenken bereidt je jezelf veel veilige flexibiliteit.

Voor opleiders is het van belang om te beseffen dat het brein het beste leert als de leerstof op een leuke manier wordt aangeboden, met iedere keer beloningen en het beleven van het genieten, waarvoor we het uiteindelijk allemaal doen. Wetenschappelijke inzichten praktisch toepassen: daarvan weten ze ook meer op het KLu-instituut Mens & Luchtvaart te Soesterberg.

... Heleen van den Bos liet met haar simulator de nodige belangstellenden het hangen bij deltavliegen ervaren ...

Red Bull X-Alps

Ferdy van Schelven, schermvlieger en deelnemer Red Bull X-Alps

Hij vertelde over de tocht der tochten voor schermvliegers. Ferdy van Schelven deed al 2 keer mee. met de Red Bull X-Alps. Dat is een 10-daagse tocht over ruim 1100 km over de Alpen, van Salzburg naar Monaco, die lopend, klimmend en vliegend volbracht moet worden. In 2011 werd Ferdy zevende en in 2013 zesde van de 32 deelnemers. Voor 2015 is Ferdy wederom geselecteerd voor deelname. Ferdy neemt ons mee in zijn avonturen, hoe bereid je je op zoiets voor? Wat kom je tegen onderweg, hoe houd je dit vol? Fysieke training, goed materiaal en strategie komen aan de orde, evenals het belang van een permanent 'beschikbare' assistent... 18 uur per dag racen, en dat meer dan 10 dagen, vereisen veel - ook geld. Met GPS life tracking kunnen sponsors en andere belangstellenden de hele tocht actueel meemaken. Dat is een prachtig marketinginstrument. Ook hier blijkt weer dat goed voorbereiden belangrijk is, inclusief het leren kennen van de route; zoeken kost tijd en zit nog niet in het elders genoemde snel beschikbare deel van het brein. De winnaar kende het gebied dan ook als z'n broekzak.

Crowdfunding

Merel Keuper, van Douw&Koren crowdfunding consultancy
Na een korte inleiding waarin de ins & outs van crowdfunding werden uitgelegd, sprak Merel een met deltavliegster Heleen van den Bos. Heleen heeft haar deltavliegschool Randonaero Adventures kunnen realiseren door middel van crowdfunding. Heleen vertelde over haar ervaringen hiermee. Tot slot werd als voorbeeldcasus de financiering van Ferdy's deelname aan de Red Bull X-Alps ter hand genomen.

Netwerkfunctie

Nieuwe contacten zijn er om ervaringen te delen, kennis te verspreiden, te 'breinstormen' over nieuwe plannen: je spiegelt je plannen en/of laat er op schieten. Juist zo'n dag is ideaal om samen neuzen te richten, met elkaar de jaaragenda te bekijken, je eigen belangen uit te dragen, verbanden en verbindingen te leggen. En dat doe je al met je buurman, en in de koffiepauzes, de lunch en bij de nazit - met wie er dan op een zaterdagmiddag nog zijn - dan roept vaak het thuisfront. Het kan contactueel functioneel zijn om na iedere onderbreking een andere plaats in de zaal te kiezen, zeker voor het netwerkwerk. Ook dat verdient een plaats bij groeien, opleiden en al dan niet samen genieten.

In netwerkverband zij ook nog even VIOD genoemd: het luchtvaartnetwerk Vliegen Is Ons Doel. Dat brengt theoretici op luchtvaartgebied zoals ambtenaren, regelgevers en -ontwikkelaars en -handhavers in contact met de praktijk. Dat gebeurt op a. een jaarlijkse (zweef-)vliegweek aan het eind van de zomer en b. een jaarlijkse reünie halverwege, in april. Zie www.viod.info.

Voor alle informatie: frouwke.kuijpers@knvvl.nl.

Verslag van Hans Hansson.

Ronald Termaat, directeur KNVvL schetst de stand van zaken en ontwikkelingen bij de KNVvL. Het verenigingsbureau speelt adequaat in op ontwikkelingen en processen en heeft zich een plaats verworven als vaste gesprekspartner van overheden en aanverwante relevante organisaties. Hij schetst de plaats van adequate en permanente opleiding en training vanuit bestuurlijk perspectief. De ontwikkelingen in sport en recreatie nopen tot adequaat reageren op de tijdgeest, de trends in de samenleving. Jongeren kiezen niet meer één hobby: ze ruiken en testen van alles. Ronald ziet als voorname manier om langdurige (sport)relaties te bewerkstelligen de opleidingen bij de afdelingen. Onderwijs, trainingen, allerlei verschillende lesvormen betrekken van jongs af aan tot het hoogste wedstrijdniveau. Dat sluit aan bij de trend van 'life-long learning'.