De 3e European STAMP Workshop op het gebied van risicobeheersing en veiligheid in complexe systemen wordt van 4 – 6 oktober georganiseerd in Amsterdam. In navolging van eerdere succesvolle edities in Braunschweig (2013) en Stuttgart (2014), organiseert de Aviation Academy, onderdeel van Hogeschool Amsterdam dit internationale seminar in samenwerking met het MIT Partnership for a Systems Approach to Safety.

Het programma omvat, naast de presentaties van keynote sprekers Prof. Nancy Leveson (MIT) en Prof. Sidney Dekker (Griffith University), presentaties over recente ontwikkelingen in de toepassing van STAMP, risicogestuurde veiligheidsindicatoren en case studies uit de industrie.

Wat is STAMP?

De opkomst van nieuwe technologieën en de toenemende complexiteit van de systemen die we proberen te bouwen, zorgt ervoor dat de traditionele methodes voor systeemveiligheid op de proef worden gesteld. STAMP (Systems Theoretic Accident Model and Processes) is een nieuwe manier van systeemdenken waarmee veiligere systemen kunnen worden ontworpen en gebouwd, zoals wordt beschreven in Nancy Leveson’s boek “Engineering a Safer World” (MIT Press, januari 2012). We kijken hierbij naar de informatiestromen in het gehele systeem, waardoor er veel eerder en meer inzicht ontstaat over mogelijke veiligheidsproblemen. Hoewel de aanpak relatief nieuw is, wordt deze al toegepast in de luchtvaart en ruimtevaart, in de medische sector, bij defensie, in de nucleaire sector, in de automotive industrie en in verschillende andere sectoren.

Tutorial

In drie opeenvolgende tutorials zullen de verschillende STAMP modellen worden gepresenteerd. In de praktische sessies wordt het gebruik van deze modellen gedemonstreerd, zowel op papier als met behulp van software. Voor deelnemers aan de European STAMP Workshop die meer willen weten over de theorie en implementatie van STAMP-modellen zijn deze tutorials een absolute aanrader. De tutorials worden gegeven door opleiders met uitgebreide, relevante ervaring.

Programma workshop

De workshop wordt geopend door onze gerenommeerde keynote sprekers, die in zullen gaan op de laatste ontwikkelingen op het gebied van veiligheid, en de ondersteuning die STAMP daarbij kan bieden. In 22 presentaties van academies en industriële partijen wordt vervolgens een uitgebreid overzicht gepresenteerd van onderzoeksresultaten op het terrein van STAMP en verschillende industriële toepassingen. In twee plenaire discussies wordt de mogelijkheid aan deelnemers geboden om vragen te stellen en hun ideeën te delen over organisatorische veranderingen en de traditionele waarschijnlijkheidsmodellen.

Keynote sprekers

Dr. Nancy Leveson is al 30 jaar actief op het gebied van systeemveiligheid. Op dit moment is ze aangesteld als Hoogleraar Luchtvaart en Ruimtevaart en Hoogleraar Engineering Systems bij MIT. Ze is gekozen tot lid van de National Academy of Engineering (NAE) en ontving verschillende onderscheidingen voor haar onderzoek naar systeemveiligheid en software engineering. Ze publiceerde meer dan 200 onderzoeks-papers en is auteur van de boeken “Safeware: System Safety and Computers” en “Engineering a Safer World”.

Dr. Sidney Dekker geniet internationale bekendheid als auteur en expert op het gebied van menselijke fouten en veiligheid. Op dit moment is hij als Hoogleraar werkzaam bij de Griffith University in Brisbane, Australië, waar hij directeur is van het Safety Science Innovation Lab. Dr. Dekker is wereldwijd bekend om zijn baanbrekende werk op het gebied van veiligheidsissues. Hij is een bestseller-auteur van verschillende boeken op het gebied van veiligheid en de cultuur daaromheen, waaronder zijn recentste boek “Safety Differently”.

Over de Aviation Academy

De Aviation Academy van de Hogeschool van Amsterdam doet toegepast onderzoek naar veiligheid, procesverbeteringen in onderhoud, composieten en luchtvaartcapaciteit. Ons doel is om de beroepspraktijk helpen bij het implementeren van verbeteringen, door wetenschappelijke kennis te vertalen naar de beroepspraktijk. In onze onderzoeksprojecten werken we altijd nauw samen met de industrie, overheidsinstanties en wetenschappelijke instituten of universiteiten. Dit garandeert een sterke verbinding met state-of-the-art wetenschappelijke kennis enerzijds en een focus op de meest urgente en actuele problemen en uitdagingen op de werkvloer anderzijds.

Onderzoeksthema: Veiligheid & Menselijke Factoren

Veiligheid
Hoewel de veiligheid in de luchtvaartindustrie in de afgelopen jaren aanzienlijk is verbeterd, is er in deze tijd van groeiende vraag continue aandacht nodig om de huidige veiligheidsniveaus te kunnen handhaven. Moderne luchtvaartsystemen worden alsmaar complexer en risico’s zullen altijd blijven bestaan. In veiligheidsmanagement onderkent men dat menselijke handelingen nooit volledig risicoloos zijn. Organisaties moeten daarom op zoek gaan naar de balans tussen productiviteit enerzijds en veiligheid anderzijds.

Met een onlangs voor vier jaar toegewezen subsidie door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen doet de Aviation Academy onderzoek naar betere manieren om het veiligheidsniveau bij bedrijven inzichtelijk te maken. De volgende partners zullen bijdragen in dit project:

Netherlands Aerospace Group (NAG), JetSupport BV, Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR), Koninklijke Luchtvaart Maatschappij NV (KLM), Ministerie voor Infrastructuur en Milieu, Sky Service Netherlands BV, SAMCO Aircraft Maintenance BV,European Pilot Selection & Training BV, Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Luchtvaart(KNVvL), HeliCentre BV, Transavia, Arkefly (TUI Airlines Nederland BV), Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL), KLM Cityhopper, Team HF PartG, Griffith University – Safety Science Innovation Lab, Technische Universiteit Delft – Safety & Security Science Group, European Aviation Safety Agency (EASA), Militaire Luchtvaart Autoriteit (MLA), Inspectie Leefomgeving en Transport(ILT), STg. Human Factors in Aviation Group.

Menselijke Factoren
De mens is een integraal onderdeel van het complexe, socio-technische luchtvaartsysteem. Met dit als uitgangspunt is er veel aandacht geweest voor menselijke factoren, zowel in termen van “menselijke fouten” als in termen van veerkracht (resilience). Veel organisaties en autoriteiten zijn helaas nog steeds geneigd om bij ongevallen en incidenten de aandacht te leggen op de acties van eindgebruikers (sharp end) en slechts in abstracto te verwijzen naar organisatieproblemen (blunt end). Een dergelijke houding ondermijnt het streven naar het ontwikkelen van een zogeheten ‘just culture’, een veiligheidscultuur en het verbeteren van de dagelijkse veiligheidsprestaties.

Daarnaast doet de Aviation Academy onderzoek naar de beoordeling van de samenwerking in de cockpit op basis van gesprekskenmerken. Dit onderzoek doen we samen met en spin-off van MIT.

3e European STAMP Workshop

Robert Jan de Boer, lector Aviation Engineering, Aviation Academy, Hogeschool van Amsterdam

Via Vliegen in Nederland.